
چارچوب تاریخ در چهارطاقی خیرآباد گچساران قابلدیدن و لمس کردن است معماری اصیل و کاملاً ایرانی که زبان سیاست، مذهب و نوع حکومت عصر خویش است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «صبح زاگرس» در فاصله 50 کیلومتری از شهر گچساران به سمت بهبهان در منطقه خیرآباد و در یک کیلومتری شمال روستای «ده وه» و در مسیر راه شاهی آن دوران، بنایی از دوره ساسانی در جانب چپ رودخانه خیرآباد برپاست. این بنا که به نام چهارطاقی یا آتشکده خیرآباد شهرت دارد ساختمانی است مربع شکل با اضلاع 11 متر، این بنای تاریخی در چهار جانب اصلی دارای چهارطاق بوده که بر روی چهارپایه با حجم حدود 9 مترمربع قرار داشته است که احتمالاً مشابه بناهای همسان در آن دوره، کاربرد راهنما و آتشدان داشته است.
خیرآباد یا فروزک ناحیهای گرمسیری باسابقه طولانی در تاریخ، واقع در جنوب غربی استان کهگیلویه و بویراحمد و تپه باستانی «دهوه» با قدمت حداقل 5000 سال در این محل قرار دارد. طول هر ضلع چهارطاقی خیرآباد ۱۱ متر و مساحت قاعده آن حدود ۱۲۰ مترمربع است، گنبد این بنا فروریخته اما تمامی پایههای چهارگانه آن برجای هستند و تنها آسیبدیدگیهایی در بدنه آن دیده میشود که تااندازهای مرمتشدهاند.
چهارطاقی خیرآباد در ساحل رود خیرآباد و در کنار بازماندههای پل ساسانی خیرآباد قرار دارد؛ هر چهارپایه و چهارطاق این بنا سالم هستند و مصالح اصلی بهکاررفته در ساخت این بنا، سنگ، گچ و لاشه است که در طول صدها سال گنبد بزرگ و حجیم بنا را حفظ کرده است. چهارطاقی خیرآباد با چهار فیلگوش پوشیده و طاق روی آن احیاشده است علاوه بر این بنا، در اطراف آن تأسیسات دیگری نیز دیده میشود؛ همچنین در بررسیهای باستانشناسی بر روی تپههای اطراف، در عمق حدود ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتری تپهها سوختههایی بهدستآمده که به نظر میرسد علاوه بر آتشکده چهارطاقی و انجام مراسم مذهبی در آن، بر فراز تپهها نیز گودالهایی برای افروختن آتش تعبیهشده است.
مشخصههای خورشیدی طراحیشده برای این چهارطاقی جالب و استثنایی است؛ طرح چهارطاقی خیرآباد با دیگر چهارطاقیهای ایران متفاوت است و محور اصلی آن رو به جایگاه طلوع خورشید در انقلاب زمستانی دارد. پرتوهای خورشید بامدادی در آغاز فصل زمستان در امتداد محور بنا میتابند و امتداد خطوط همگی سایهها در بیرون و درون بنا با یکدیگر موازی هستند. برای تشخیص اعتدالین (آغاز بهار و پاییز) و نیز انقلاب تابستانی، خط دیدهای سهگانهای طراحی و بکار بستهشده که تنها در همین بنا دیدهشده است. بهطوریکه فرارسیدن بهار، تابستان و پاییز را میتوان از سه خط دید توأمان و جداگانه در این چهارطاقی نظاره کرد.
بنا به پژوهشهای آندره گدار (معمار و باستانشناس فرانسوی)، این چهارطاقی در مسیر جاده تاریخی و باستانی فارس به خوزستان قرار دارد و گدار این راه را که چهارطاقی مشرف بر آن است را جاده شاهی میداند. طول اضلاع بیرونی چهارطاقی ۱۱٫۰۷ متر، ابعاد درونی زیر گنبد ۶٫۲۶ متر، ارتفاع طاقها تا زیر قوس ۴٫۵ متر، ارتفاع تا منشوری از کف ۶٫۷۰ متر و از کف تا آخرین نقطه باقیمانده به گنبد ۹٫۲۰ متر است. طول هر ستون یا پایه طاق ۳٫۶۰ متر و جنس بنا از سنگ و گچ است. گنبد این بنا به شکل گرد چین ساختهشده است. پایههای آن با سنگهای چکشکاری شده و فضای زیر گنبد با خطوط هندسی ساده تزیینشدهاند.
در مورد کاربرد این بنا روایات مختلفی وجود دارد. اردشیر بابکان در آخرین جنگ خود با اردوان پنجم وی را در دشت رامهرمز شکست میدهد و به همین مناسبت بناهای یادمانی در طول این مسیر میسازد، عدهای بر این باورند که چهارطاقی خیرآباد نیز ازجمله بناهای یادمانی اردشیر است. چهارچوب تاریخ در چهارطاقی خیرآباد گچساران قابلدیدن و لمس کردن است معماری اصیل و کاملاً ایرانی که زبان سیاست، مذهب و نوع حکومت عصر خویش است؛ بنایی را ساخته که دیدن آن خالی از لطف نیست، این بنای تاریخی یادگاری از سلسله پادشاهان ساسانی است که در روستای ده ناصر برگی دیگر از قدمت و تمدن این منطقه از استان کهگیلویه و بویراحمد است.
برای رسیدن با این بنا میباید حدود 50 کیلومتر درراه گچساران به بهبهان پیش رفت و آنگاه به راهی فرعی در سمت راست جاده پیچید که بهسوی روستای خیرآباد علیا میرود، پس از پشت سرنهادن حدود ۱۰ کیلومتر از این راه، چهارطاقی در کنار چپ جاده دیده میشود و رودخانه زلال و خروشان خیرآباد به همراه بازماندههای پلی باستانی، در مجاورت آن قرار دارند. این بنا در تاریخ ۲ اسفند ۱۳۲۷ با شماره ثبت ۳۷۱ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ادامه تصاویر را شماهده کنید.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!
- تغییر فرمانده انتظامی کهگیلویهوبویراحمد
- پرواز اورژانس هوایی کهگیلویهوبویراحمد برای بیمار مارگزیده
- بازگشت به زادگاه پس از ۸۸ سال
- انتصاب جدید در دانشگاه علوم پزشکی کهگیلویهوبویراحمد
- آبشار یاسوج؛ روایتگر جریان زندگی سرزمین زاگرس
- یک کهگیلویهوبویراحمدی مدیرکل بنیاد مسکن تهران شد
- رئیس اداره دامپزشکی بهمئی منصوب شد
- تغییرات مدیریتی در دانشگاه علوم پزشکی یاسوج
- حال و هوای «تنگ ماغر» در سیزده بدر
- سیزده بدر در شهرستان بهمئی+ تصاویر
- سقوط از کوه ماغر یک مصدوم برجا گذاشت
- بهترین مناطق گردشگری گچساران برای سیزده بدر+ تصاویر
- خداحافظ آقای قاضی
- غارت گیاهان کوهی در بهمئی
- فوت قاضی خوشنام دادگستری کهگیلویهوبویراحمد
- گامی مؤثر در حذف خردهفرهنگهای اشتباه
- علت اولیه سانحه رانندگی قضات کهگیلویهوبویراحمدی
- پلمپ ۲ مرکز غیرمجاز لابراتور دندانساز در یاسوج
- وعده صادق ۱، زلزلهای در قلب رژیم صهیونیستی
- تقدیر خاص معاون استاندار از خدمات جاودان سیرت
- اولویت حزبالله، اخراج اسرائیل از لبنان است
- کارشناس ایتالیایی پشت طارمی درآمد
- سواد رسانهای؛ یک تلاش جمعی برای آیندهای روشنتر
- زخمیشدن بازنشسته نیروی انتظامی لیکک
- علت حادثه انفجار در بندرعباس مشخص شد
- ریز برنامههای دهه کرامت در استان کهگیلویهوبویراحمد
- خرید امتیاز استقلال نوین یاسوج توسط مدافع استقلال!
- نگرانی مردم از مسیر ارتباطی حوزه «کَت» بهمئی
- فریب شایعات را نخوریم!
- دهه کرامت در کهگیلویهوبویراحمد چه خبر است؟
- خشکسالی و بحران آب؛ آینده تاریک کهگیلویهوبویراحمد
- قهرمانان کوچک بهمئی؛ مبارزه در سایهٔ مشکلات استثنایی
- خودتحقیری؛ سلاح خاموش دشمن برای نابودی عزت ملی
- همایش گرامیداشت هفته عقیدتی سیاسی در گچساران
- پروانههای بلوطخوار؛ تهدید سبز برای قلب زاگرس
- پایان انتظار؛ سونوگرافی لنده به زودی راهاندازی میشود
- ارمغان آفتاب؛ وقتی انرژی پاک به کوچنشینان میرسد
- جایگاه CNG رویای دستنیافتنی برای مردم باشت
- زیبایی وصفناپذیر «تنگ گنجهای»
- شانس مجدد به طارمی مقابل بارسلونا
- باند ۴ نفره حفاران در کهگیلویه متلاشی شد
- آماده هرگونه کمکرسانی به هرمزگان هستیم
- ۲ فرهنگی کهگیلویهوبویراحمدی «معلم نمونه کشوری» شدند
- درخواست کشاورزان بویراحمدی از استاندار
- کوچ زودهنگام عشایر کهگیلویهوبویراحمد بخاطر خشکسالی
- معرفی مدیر جدید در استانداری کهگیلویهوبویراحمد
- آفتهای بیامان بلای جان بلوطهای زاگرس
- رئیس جدید دامپزشکی بهمئی معارفه شد+ تصاویر
- روز پرکار مدیرکل کمیته امداد کهگیلویهوبویراحمد در لنده
- حمایت مالی از درمان ناباروری زنان
- مشاهده بیشتر