محلاتی مانند مهریان، بلهزار و مادوان در حاشیه این شهر، با کمبود شدید و بعضاً فقدان کامل فضای سبز عمومی و پارک شهری مواجه هستند. این گزارش به دنبال بررسی ریشه‌های این محرومیت و پیامدهای آن است.

بی‌پارکی به‌مثابه بی‌حقی

تراکم بالای جمعیت و ساخت‌وسازو رشد سریع و بدون برنامه‌ریزی این محلات در سال‌های گذشته، عمدتاً به‌صورت آپارتمان‌های کوچک و متراکم، باعث شده تا کوچک‌ترین فضایی برای احداث پارک یا حتی فضای سبز محله‌ای باقی نماند.

تبعیض در توزیع امکانات شهری؛ به نظر می‌رسد اولویت توسعه فضای سبز و پارک‌های شهری در یاسوج، بیشتر به مناطق مرکزی و هسته اولیه شهر اختصاص‌یافته و محلات حاشیه‌ای و جدید در حاشیه این توجه قرارگرفته‌اند.

نبود زمین‌های اختصاصی؛ برخلاف مناطق برنامه‌ریزی‌شده شهری که در طرح‌های جامع و تفصیلی، سهمی برای فضاهای سبز عمومی در نظر گرفته می‌شود، در بسیاری از این محلات حاشیه‌نشین، زمینی از سوی شهرداری یا سایر نهادها برای این منظور پیش‌بینی و تملک نشده است.

فقدان پیاده‌روهای سایه‌دار و درختکاری شده

 حتی معابر اصلی و فرعی این محلات نیز از کمترین پوشش گیاهی و درخت محروم هستند که باعث تشدید احساس بی فضای سبزی می‌شود.

رشد بی‌ضابطه و حاشیه‌نشینی

 یکی از عوامل اصلی، شکل‌گیری و گسترش غیرمجاز یا کم ضابطه این محلات درگذشته است که خارج از چارچوب دقیق برنامه‌ریزی شهری صورت گرفته و اکنون احداث کردن آن هزینه‌بر و پیچیده است.

شهرداری یاسوج ممکن است با محدودیت منابع مالی برای خرید زمین‌های گران‌قیمت در این محلات (که اکنون به دلیل ساخت‌وسازها قیمت بالایی دارند) و تبدیل آن‌ها به پارک مواجه باشد.

اولویت‌بندی نادرست در توسعه

احتمالاً در سال‌های گذشته، اولویت بودجه‌ریزی شهری بر پروژه‌های دیگر مانند معابر (هرچند ضروری) قرارگرفته و موضوع فضاهای سبز در این مناطق به حاشیه رانده‌شده است.

پیامدهای محرومیت از فضای سبز

کاهش کیفیت زندگی در  نبود فضایی برای تفریح، بازی کودکان، ورزش و استراحت سالمندان و همچنین آسیب‌های اجتماعی باعث محدود شدن فضای تعاملات اجتماعی سالم محله‌ای و روی آوردن جوانان به فضاهای نامناسب می‌شود و آلودگی بیشتر هوا و آلودگی بصری باعث می‌شود که فضای سبز به‌عنوان ریه شهر عمل می‌کند و نبود آن به‌ویژه در مناطق متراکم، آلودگی هوا و یکنواختی منظر شهری را تشدید می‌کند.

محرومیت ساکنان محلاتی مانند مهریان، بلهزار و مادوان از فضای سبز، تنها یک کمبود امکانات نیست، بلکه یک محرومیت از حق بر شهر وزندگی سالم شهری است. برای حل این معضل، نیاز به عزمی جدی و چندجانبه است.

فریاد بی‌پارکی: روایت ساکنان حاشیه یاسوج از کمبود فضای سبز

شهرداری یاسوج در این زمینه گفته است:باید با اولویت‌دهی به این محلات در بودجه‌های آتی، به دنبال خرید یا آزادسازی زمین‌های کوچک و تبدیل آن‌ها به پارک‌های محله‌ای یا فضای سبز متراکم (مانند باغ‌های عمودی یا دیوارهای سبز در میدان‌ها) باشد. همچنین می‌توان با اجرای برنامه‌های درختکاری گسترده در معابر، قدم‌های اولیه را برداشت.

حق نفس‌کشیدن در هوای پاک و برخورداری از فضای سبز، حق همه شهروندان یاسوجی است، نه‌تنها ساکنان مناطق مرکزی؛ زمان آن فرارسیده که این محرومیت تاریخی پایان یابد.

شهری بدون ریه‌های تنفسی

سرانه فضای سبز استاندارد برای هر شهروند ایرانی ۱۲ مترمربع است، اما در عمل، سرانه پارک برای مردم محلات مهریان، بلهزار و مادوان «صفر» مترمربع است.

تنها گزینه تفریح خانواده‌ها، پناه بردن به زیارتگاه‌های اطراف یا مناطق طبیعی بی امکانات است و نبود فضای جمعی برای تعامل، بازی کودکان و تخلیه هیجانات شهروندی، به تشدید ناهنجاری‌های اجتماعی و دل‌مردگی دامن زده است.

شهردار یاسوج در گفتگو با این پایکاه خبری به خدمات به ناحیه های جدید یاسوج اشاره کرد و گفت: موضوع توسعه متوازن و عادلانه شهر، در صدر برنامه‌های مدیریت شهری یاسوج قرار دارد؛ ما به خوبی از کمبودها در این محلات آگاهیم؛ اولویت اول در این مناطق، ساماندهی معابر و دسترسی‌ها به موازات تأمین فضاهای عمومی باکیفیت است؛نمی‌توان فقط پارک ساخت در حالی که دسترسی به آن محل مشکل است، در کنار آن، برنامه‌ریزی برای ایجاد حوزه‌های آتش‌نشانی محلی و تقویت روشنایی معابر نیز در جریان است.

پارک می سازیم و طرح بشار تا مهریان یکی از این پروژه هاست 

کیوان آشنا به احداث پارک‌های محله ای در این مناطق نیز اشاره داشت و افزود: احداث پارک‌های محله‌ای با توجه به تراکم بالا و کمبود زمین‌های بزرگ، تمرکز ما بر شناسایی و تملک قطعات زمین حتی با مساحت‌های محدود (مثلاً 500 تا 2000 متر مربع) در قلب این محلات است تا به پارک‌های کوچک اما کاربردی و با کیفیت تبدیل شوند. برای این کار، لیست اولویتی از زمین‌های بالقوه در هر سه محله تهیه شده و در حال رایزنی برای تملک یا تبدیل کاربری آن‌ها هستیم.

وی ادامه داد: برنامه‌ریزی شده تا در قالب پروژه‌های نوسازی و بهسازی معابر اصلی و فرعی در این مناطق، کانون‌های درختکاری و ایجاد کمربند سبز خطی در حاشیه خیابان‌ها به طور جدی اجرایی شود.

بودجه‌ای شاخص در این زمینه خواهیم داشت

شهردار یاسوج ادامه داد: در لایحه بودجه سال آینده، ردیف ویژه‌ای برای توسعه فضاهای سبز مناطق محروم و حاشیه‌ای شهر در نظر گرفته شده است. این موضوع تنها وظیفه شهرداری نیست؛ ما پیگیر جذب اعتبارات ملی و استانی از طریق استانداری و وزارت کشور برای پروژه‌های عدالت محور شهری هستیم.

آشنا تأکید کرد: حرف ما به ساکنان این مناطق این است که صدای شما را می‌شنویم. می‌دانیم که حق بر شهر و فضای سبز، حقی برای همه یاسوجی‌هاست. ما متعهدیم که با تمام قوا و در چارچوب امکانات، برای کاهش این محرومیت تلاش کنیم، اما موفقیت نهایی، نیازمند مشارکت، نظارت و همراهی خود شما و همکاری بین‌دستگاهی است. امیدوارم با همکاری همه، هرچه سریع‌تر شاهد سرسبزی در تمام نقاط یاسوج، از جمله محلات جدید باشیم.

شهروندانی که آرزوی نشستن زیر سایه درختی را دارند

باید بدانیم که الحاق اخیر این سه‌نقطه  به‌عنوان چند «ناحیه» به شهر یاسوج، تاکنون تبدیل به بودجه، برنامه و اقدام عملی برای جبران عقب‌ماندگی‌های تاریخی نشده است.

پاسخ مسئولان؛ از وعده‌های قدیمی تا بازدیدهای جدید

سال‌هاست مسئولان از احداث پارک ۷۰ هکتاری جنگلی در ارتفاعات هم‌جوار سخن می‌گویند، اما این طرح تنها روی کاغذ و در گفتار باقی‌مانده است.

بازدید استاندار از منطقه مادوان در قالب بازدید از پروژه‌های شهر یاسوج و اشاره به مشکلات این ناحیه، می‌تواند سرآغاز حرکت جدیدی باشد. اما سؤال اینجاست: آیا این بازدید به تصمیم‌گیری فوری، تخصیص بودجه مشخص و تعیین ضرب‌الاجل منجر خواهد شد؟

انتهای خبر