یاسوج در گذار فرهنگی؛
زنگ خطر شکاف نسلی و تغییر الگوی پوشش
مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد، که سالها به عنوان دژی استوار در پایبندی به ارزشهای دینی و انقلابی شناخته میشد، این روزها شاهد صحنههایی در خیابانهای اصلی خود است که با هویت مذهبی و اجتماعی مردم این دیار در تضاد است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «صبح زاگرس» یاسوج مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد، که سالها به عنوان دژی استوار در پایبندی به ارزشهای دینی و انقلابی شناخته میشد، این روزها شاهد صحنههایی در خیابانهای اصلی خود است که با هویت مذهبی و اجتماعی مردم این دیار در تضاد است. این وضعیت، زنگ خطری است که اگر به موقع به آن پرداخته نشود، میتواند به بحرانی جدی در قلب جامعه لرنشین و شیعه این استان تبدیل شود.
زنگ خطر شکاف نسلی و تغییر الگوی پوشش در یاسوج
در میادین اصلی و خیابانهای کلیدی یاسوج، از جمله محدوده ستارخان و هجرت، تغییراتی در سبک زندگی و الگوی پوشش بخشی از جوانان به چشم میخورد که بسیاری از کارشناسان و مردم محلی آن را با هویت ریشهدار این منطقه همخوان نمیدانند. این منطقه، با پیشینهای غنی از سنتهای دینی و تقدیم هزاران شهید به انقلاب اسلامی، امروز با پدیدهای به نام «شکاف نسلی» مواجه شده است.
گزارشها از سطح شهر حاکی از آن است که برخوردهای صرفاً انتظامی نه تنها نتوانسته است راهگشا باشد، بلکه در بسیاری از موارد به دافعه و نتیجه عکس منجر شده است. آنچه به عنوان یک راهکار مغفول مانده، سرمایهگذاری جدی بر روی کار فرهنگی خلاق، مستمر و مبتنی بر اقناع است؛ جایی که جوانان بتوانند با اختیار و شناخت، ارزشهایی مانند حجاب و عفاف را به عنوان بخشی از هویت خود بپذیرند.
حجاب؛ نماد هویتی در خطر؟
نکته نگرانکننده اینجاست که در نگاه بسیاری از مردم و نخبگان محلی، حجاب تنها یک پوشش ساده نیست، بلکه نماد هویت دینی و اجتماعی این خطه است. این پرسش جدی مطرح است که اگر یاسوج مذهبی به تدریج از چنین شاخصههای هویتی تهی شود، در آینده چه چیزی از فرهنگ اصیل این دیار باقی خواهد ماند؟
بررسیهای میدانی و اظهارات شهروندان یاسوجی نشان میدهد تغییرات محسوس در الگوی پوشش در این شهر، با «خلأ قانونی» ایجادشده پس از لغو قانون قبلی و تصویب نشدن قانون جدید در سالهای اخیر همزمان شده است.
روند تغییر پوشش در یاسوج مرکز استان بهویژه از سال ۱۴۰۱ شتابی چشمگیر گرفته است؛ در گذشته حتی افرادی که رعایت کامل حجاب را نداشتند، معمولاً پوشش حداقلی مانند شال را همراه خود داشتند، اما امروز در برخی نقاط شهر، همین حداقلیترین نشانهها نیز حذف شدهاند.
تحول قانونی؛ از چارچوب تا بلاتکلیفی
در گذشته، قانون حجاب بهعنوان بخشی از نظم عمومی شناخته میشد و اگرچه همواره درباره شیوه اجرای آن بحث وجود داشت، اما وجودش برای بسیاری از شهروندان یک «خط قرمز» تعریف میکرد. اکنون با لغو قانون قبلی و عدم تصویب قانون جایگزین، این حوزه در وضعیتی معلق و بلاتکلیف به سر میبرد.
پاسخ فرهنگی به یک مسئله فرهنگی
با این حال، کارشناسان اجتماعی هشدار میدهند که نباید این موضوع را صرفاً به قانون تقلیل داد.
به گفته جامعه شناسان«حجاب یک مسئله فرهنگی-اجتماعی است. حتی در کشورهایی با قوانین سختگیرانه، روشن شده که قانون به تنهایی قادر به تعیین یا تثبیت فرهنگ نیست. فرهنگ نیازمند گفتوگو، آموزش و اقناع است.»
به نظر میرسد یاسوج در میانه یک گذار فرهنگی-اجتماعی پیچیده قرار گرفته است؛ گذاری که حل آن تنها از طریق تقویت نهادهای اجتماعی، گفتوگوی عمومی و سیاستگذاری فرهنگی هوشمند ممکن خواهد بود، نه با تکیه بر قانون یا سکوت.
در روزهای اخیر، تماسهای مکرر شهروندان یاسوجی با رسانههای محلی، حکایت از نگرانی گستردهای دارد که به موضوعی ظاهراً ساده اما عمیقاً تأثیرگذار مربوط میشود: «تغییر محسوس پوشش در سطح شهر».
به گزارش صبح زاگرس، خانوادههای بسیاری در گفتوگو با این رسانه از «شتاب تغییرات» ابراز شگفتی کرده و میپرسند: «چرا هیچ نهاد متولی، ورود مشخصی به این روند ندارد؟»
مشاهدات میدانی، از فروشگاهها تا معابر عمومی
گزارشهای میدانی از مرکز شهر و برخی فروشگاههای یاسوج نشان میدهد پوشش تعداد قابل توجهی از افراد – از جوانان تا حتی برخی فروشندگان – نسبت به الگوی پیشین فاصله گرفته است.
استفاده از پوششهایی شبیه به لباس خواب یا لباسهای کاملاً غیررسمی در محیط کار توسط تعدادی از فروشندگان.حضور در انظار عمومی با پوششهایی که مرز بین فضای خصوصی و عمومی را مخدوش کرده است.
فاصلهها؛ از دیار لرنشینان تا میادین مدرن
آزادی بیشتر در انتخاب پوشش، گاه فراتر از چارچوبهای متعارف اجتماعی پیشه گرفته است ، که این امر ملزم به یک برنامه جامع تر برای این وضعیت نابهنجار است.
در همین راستا آیت الله حسینی امام جمعه یاسوج در خطبه های نماز جمعه مرکز استان با تأکید بر اینکه بایداز زیباییهای دنیا برای توشه آخرت استفاده کرد و به فکر باقیات صالحات اعم از نماز و ذکر و حجاب باشیم، گفت:آنچه که در روایت آمده، زنهایی را در جهنم میبینیم که با موها و سینههای خود آویزان هستند چرا که زن باید سینه و موی خود را از نامحرم بپوشاند.
وی گفت: عفاف از واجبات اسلام است هر زنی باید در مقابل نامحرم خود را بپوشاند و در مقابل نامحرم پوشیده شود هنگام نماز خواندن هم حجاب را رعایت میکند.
حسینی با انتقاد از این که وضعیت موجود وضعیت مناسبی نیست یادآور شد: این خواسته دشمن است چرا توجه نمیکنیم که دشمن چه میخواهد بد حجابی و بی حجابی از دستورات شیطان است غربیها امروز با حجاب و عفاف مقابله میکنند.
نماینده، ولی فقیه در استان کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه چرا باید دختر مسلمان لباس پاره بر تن کند لباسی که در شأن انسان نیست تصریح کرد: انسان است با حیوانات تفاوت دارد آرایشهای عجیب و هفت رنگ انسان را زشت نشان میدهد آرایشهایی که گاهاً اعضای بدن را نیز از بین میبرد چرا باید این همه هزینه برای انحراف بدهیم.
حسینی در ادامه اظهارات خود در خصوص حجاب و عفاف گفت: خدا انسان را زیبا خلق کرده زیبایی انسان به سیرت است به صورت نیست چرا باید صورتهای خود را به این شکل در بیاوریم و چهره خود را معیوب کنیم.
یاسوج؛ میدان نبرد فرهنگی نسلها
وی افزود: چرا باید زنان پاها و ساق پای خود را برهنه کنند دشمن هم به دنبال همین است دشمن جنگ نظامی و موشکی را کنار گذاشته و به دنبال رواج فساد و فحشا در کشور است متاسفانه نظارتی هم بر آن شکل نمیگیرد و نظارتی بر بازار لباس نداریم.
حسینی با انتقاد از اینکه در شهری مانند یاسوج یک لباس و یک مانتو مناسب را به راحتی نمیتوان پیدا کرد و باید ساعتها در شهر خودمان بگردیم تا یک لباس درست و حسابی پیدا کنیم گفت: مسئولان کمی هم احساس مسئولیت کنند و بر بازار لباس نظارت شود این پوششها درست دلخواه دشمنان است از فرهنگ بیگانه نشأت گرفته است.
سکوت نهادهای متولی؛ سوالی بیپاسخ
پرسش اصلی اینجاست؛ نقش مدیریت شهری، صنف فروشندگان و نهادهای فرهنگی در قبال این تغییرات چیست؟ چرا تاکنون هیچ برنامه آگاهیدهنده یا نظارتی در این زمینه مشاهده نشده است؟
در پی تغییرات محسوس الگوی پوشش در سطح شهر یاسوج، پرسش اصلی شهروندان این است: نهادهای متولی فرهنگی چه برنامهای برای این تحول اجتماعی دارند؟
«چارچوب جدید باید بر محور کرامت انسانی، رعایت حداقلی از هنجارهای اجتماعی و پیشگیری از شکاف فرهنگی استوار باشد. این چارچوب شاید مانند گذشته نباشد، اما میتواند مورد پذیرش اکثریت جامعه قرار گیرد.»
به نظر میرسد تغییر پوشش در یاسوج، تنها یک مسئله ظاهری نیست، بلکه نشانهای از تحولات عمیقتر اجتماعی و فرهنگی است که اگر بدون مدیریت و گفتوگو پیش برود، میتواند به شکاف بین نسلها و حاشیههای اخلاقی بیشتری بینجامد.
انتهای خبر/