سقوط سهم کشاورزی در اشتغال استان

در نشست ناترازی آب کهگیلویه‌وبویراحمد مطرح شد؛

سقوط سهم کشاورزی در اشتغال استان

استاندار کهگیلویه و بویراحمد از کاهش نگران‌کننده سهم بخش کشاورزی در اشتغال استان خبر داد و گفت: سهم این بخش از ۲۴ درصد در سال ۹۷ به ۱۲.۸ درصد رسیده است.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «صبح زاگرس» نشست تخصصی «ناترازی و کمبود آب استان کهگیلویه و بویراحمد» عصر شنبه ششم دیماه ۱۴۰۴، به ریاست استاندار و با حضور مدیرکل آب منطقه‌ای و اعضای شورای آب در سالن شماره یک استانداری برگزار شد.

این جلسه با هدف واکاوی چالش‌های جدی تأمین آب در استان و ارائه راهکارهای عملی برای مدیریت این بحران فزاینده تشکیل شد.

تلاش‌ها برای گذر از تابستان ۱۴۰۴

رضا رضایی در این نشست با اشاره به کاهش ۵۲ درصدی بارندگی، گفت: با همکاری استاندار، فرمانداران، مدیران و حمایت‌های مسئولان، توانستیم باوجود قرار گرفتن وضعیت آب بر مرز بحران، مدیریت کنیم. از ابتدای سال محدودیت‌هایی اعمال شد که البته باید پس از آن، از مزایای آن نیز بهره می‌بردیم.

تأمین الکتروپمپ‌ها در شرایط بحرانی

 مدیرکل آب و فاضلاب کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه شرکت در ابتدا هیچ اتصالات و تجهیزاتی در انبار نداشت، ادامه داد: روز ۱۴ فروردین به دکتر امیری گفتم که هیچ‌چیز نداریم. ایشان گفتند از محل اعتبارات تنش، کار را پیش ببرید. ما نیز بدون تشریفات طولانی، مناقصه را برگزار کردیم. با توجه به سابقه شرکت، تعداد شرکت‌کنندگان محدود بود، اما در نهایت یک تولیدکننده قیمت پیشنهاد داد و برنده شد. با استفاده از اوراق مرابحه، ۴۷ دستگاه الکتروپمپ را در طول تابستان تعویض یا بازسازی کردیم تا بتوانیم آب بیشتری برداشت کنیم.

تغییر روش خرید و مدیریت منابع

مدیرکل آب و فاضلاب استان با اشاره به مشکلات روش خرید سنتی از طریق پیمانکاران، توضیح داد: پیمانکاران پس از عقد قرارداد، خرید را انجام می‌دادند و سپس منتظر تأمین اعتبار می‌ماندند. از طرفی، تعدیل قیمت به نفع پیمانکاران بود و کنترل کیفیت نیز دشوار بود. ما از خردادماه روش جدیدی در پیش گرفتیم و با همکاری آقای سهمگین و همکاران، خریدها را به‌صورت امانی ولی در قالب پیمان انجام دادیم.

رضایی خاطرنشان کرد: اکنون در انبار تصفیه‌خانه، لوله و اتصالات به اندازه یک‌ونیم سال موجود است. این کار علاوه بر کنترل کیفیت، صرفه‌جویی مالی زیادی داشت، چراکه به جای پرداخت به پیمانکار برای خرید، خودمان مستقیماً خرید کردیم.

اعتبارات و اقدامات انجام‌شده

وی درباره اعتبارات مطرح کرد: اعتبارات سال ۱۴۰۳ تمام شده و اعتبارات ۱۴۰۴ در حال تخصیص است. از محل اعتبارات استانی، مبلغ ۳۲ میلیارد تومان و از محل اعتبارات ملی، ۷۱۲ میلیارد تومان دریافت کردیم که بیشتر آن به آبرسانی روستاها اختصاص یافته است.

مدیرکل آب و فاضلاب استان اضافه کرد: با توجه به نوسانات ارز و شرایط احتمالی بحرانی، تصمیم گرفتیم اتصالات و مواد اولیه را ذخیره کنیم تا در مواقع ضروری وابسته به دیگران نباشیم.

وضعیت روستاهای دارای تنش آبی

رضایی در ادامه با اشاره به آمار روستاهای دارای تنش آبی اظهار داشت: از هزار و ۶۴۶ روستای استان، ۶۳۹ روستا در تابستان ۱۴۰۴ با تنش آبی مواجه بودند. از این تعداد، ۱۷ روستا تحت پوشش قرار گرفتند. البته تعریف ما از تنش با تعریف ملی ممکن است متفاوت باشد. برخی روستاها مشکل منبع آب دارند، برخی مشکل شبکه و برخی هر دو.

اقدامات اجرایی در مناطق مختلف

وی به اقدامات انجام‌شده در مناطق مختلف استان اشاره کرد: در مدت اخیر، ۶ کیلومتر اصلاح شبکه، ۲۴ کیلومتر اصلاح خط انتقال، ۲۲ کیلومتر توسعه خط انتقال انجام شده است. همچنین ۸ باب مخزن با حجم ۱۹۵۰ مترمکعب، ۱۲ دهنه چشمه و ۴۷ حلقه چاه بهسازی یا احداث شده‌اند.

رضایی با اشاره به پروژه‌های ویژه استان گفت: خط انتقال آب از چاه‌های پارک بازی به تپه دراز و دانشگاه، که پیش از این با مشکل مواجه بود، امسال وارد مدار بهره‌برداری شد. همچنین یک حلقه چاه دهانه‌گشاد در منطقه چم گنجشکی حفر شده که در صورت نیاز، آب آن به پارک بازی و سپس به تپه دراز منتقل خواهد شد تا تنش آبی در مرکز شهر کاهش یابد.

چالش‌های پیش‌رو و نیاز به اعتبار

مدیرکل آب و فاضلاب استان در پایان با اشاره به مشکلات مالی و اعتباری گفت: باوجود پیگیری‌های مستمر، اعتبارات ملی برای اصلاح شبکه‌ها تخصیص نمی‌یابد و اعتبارات استانی نیز محدود است. برای مثال، برای اصلاح خط انتقال امامزاده جعفر که با هدررفت ۱۷۰ لیتر بر ثانیه مواجه است، نیاز فوری به اعتبار داریم. همچنین بدهی به پیمانکاران گذشته همچنان معضلی بزرگ است.

وی تأکید کرد: با مجموعه اعتبارات موجود، در مسیر درستی حرکت می‌کنیم، اما برای رفع کامل مشکلات، نیاز به حمایت و تأمین اعتبار بیشتر داریم.

تشریح واقعیت‌ها در گردهمایی ملی

آرش مصلح در این نشست با اشاره به حضور در «گردهمایی مدیران ارشد بخش آب کشور» که روز چهارشنبه برگزار شد، گفت: در آن جلسه حدود هشت ساعت، مدیران عامل آب‌های منطقه‌ای دیگر، مشکلات خود را مطرح کردند. حضور مقامات ارشد مانند مهندس مرجان‌باز، باعث شد واقعیت‌ها به وضوح دیده شود. آن‌ها با چالش‌هایی مواجه بودند و آقای جانباز از من خواستند تجربیات استانمان را مستند کرده و ارسال کنیم؛ زیرا فرصت من برای صحبت تنها ده دقیقه بود.

استان کوچک با دستاوردهای بزرگ

مدیرکل آب‌ منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد با تأکید بر شرایط خاص استان، ادامه داد: استان ما کوچک است و مردم آن نیز از طبقات مختلفی تشکیل شده‌اند. با وجود اینکه پیش‌بینی می‌شد کاهش ۵۲ درصدی بارندگی امسال، تنش‌های زیادی ایجاد کند، اما اتفاقات دیگری رخ داد.

نتایج مثبت جلسات «سازگاری با کم‌آبی»

مدیرکل آب‌ منطقه‌ای استان با بیان نشانه‌های مثبت، تصریح کرد: در استان ما نه تنها تجمعات اعتراضی برای آب شکل نگرفت، بلکه با مشکل آب شور نیز به خوبی مواجه شدیم. در بخش صنعت، هیچ صنعتی به دلیل کم‌آبی متوقف نشد و در بخش کشاورزی نیز هیچ کشاورزی کشت خود را تعطیل نکرد، مگر در شرایط کاملاً اضطراری. این موارد نشان می‌دهد که «جلسات سازگاری با کم‌آبی» اثرات ملموس خود را نشان داده‌اند و جا دارد از این بابت تشکر کنم.

پیشرفت چشمگیر پروژه‌های انتقال آب

مصلح به پروژه‌های مهم آبی اشاره کرد و خاطرنشان کرد: حیفم می‌آید که اشاره‌ای به پروژه انتقال آب از رودخانه گذاریش نکنم. این پروژه به‌طور کامل به پایان رسیده و تمام مخازن آن آماده است. این دستاورد، حاصل کار چند ماه گذشته است. فاز اول این پروژه با پیشرفت ۸۰ درصدی و احداث ۶۰ کیلومتر خط انتقال، تقریباً به اتمام رسیده است. امسال پروژه‌های زیادی وارد مدار عملیاتی شده‌اند و تنها در بخش ایستگاه‌های پمپاژ و الکتروموتورها، کارهای نهایی در حال انجام است. خوشبختانه تجهیزات تولید داخل، آماده تحویل است.

بزرگترین قرارداد عمرانی تاریخ استان

وی در پایان با اشاره به یک پروژه کلیدی دیگر، افزود: پروژه خط انتقال آب به یاسوج نیز با قراردادی به ارزش ۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان در حال انجام است که بزرگترین قرارداد عمرانی در تاریخ استان خواهد بود. چون جلسه امروز با محوریت «سازگاری با کم‌آبی» بود، نخواستم وارد جزئیات پروژه‌ها شوم که خود مجال جداگانه‌ای می‌طلبد. اما قطعاً با حمایت‌های شما، در سال گذشته تحولی اساسی در حوزه آب استان آغاز شده است که بابت آن سپاسگزاریم.

اقدامات مؤثر در مواجهه با خشکسالی

یداله رحمانی در پایان نشست، این کارگروه، را از مهم‌ترین نهادهای تصمیم‌گیر در حوزه آب استان توصیف کرد و با اشاره به سه محور اصلی فعالیت این کارگروه گفت: نخست، مسئله سازگاری با کم‌آبی به دلیل خشکسالی‌های مستمر و پیاپی. دوم، مسائل بین‌استانی مرتبط با آب. و سوم، مدیریت تخصیص منابع آب بین بخش‌های کشاورزی، صنعت، خدمات و شرب.

 استاندار کهگیلویه و بویراحمد ادامه داد: این جلسات با هدف رسیدگی به همین مباحث کلیدی تشکیل می‌شود و امسال نیز سعی شده تا با کیفیت بالایی برگزار شود.

وی به سال گذشته اشاره و تصریح کرد: با وجود کاهش بیش از ۵۰ درصدی بارندگی، تشکیل منظم و مستمر جلسات «سازگاری با کم‌آبی» در سطح استان و شهرستان‌ها، باعث شد تا مدیریت بهتری نسبت به تابستان سال قبل اعمال شود کما اینکه ما در سال ۱۴۰۳ نیز مشکل داشتیم، اما موفقیت امسال نشان‌دهنده اهمیت موضوع و توجه جدی مسئولان است.

رحمانی از جمله اقدامات انجام‌شده به این موارد اشاره کرد: پلمپ ۵۵ حلقه چاه غیرمجاز، نصب ۸۰ دستگاه کنترل هوشمند، آزادسازی بیش از ۱۷ کیلومتر از حریم و بستر رودخانه‌ها و جمع‌آوری ۳۲۸ مورد پمپاژ غیرمجاز.

چالش بزرگ فرسودگی شبکه‌های آبرسانی

وی به معضل جدی فرسودگی شبکه توزیع آب در استان پرداخت و بیان داشت: متأسفانه ما یکی از بدترین وضعیت‌های فرسودگی شبکه را در کشور داریم، هرچند با اقدامات انجام‌شده، میزان فرسودگی از ۵۶ درصد به ۵۲ درصد کاهش یافته است، اما این رقم به هیچ وجه قابل قبول نیست، زیرا میانگین کشوری حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد است.

استاندار توضیح داد: همین کاهش ۴ درصدی، موجب صرفه‌جویی ۳۱۲ لیتر در ثانیه آب شده است که معادل تأمین آب یک شهر ۱۰۷ هزار نفری با سرانه ۲۵۰ لیتر در روز است، ولی لازم به‌ذکر است، این موفقیت هرچند بزرگ، اما کافی نیست و باید برای کاهش بیشتر فرسودگی شبکه تلاش کرد.

بحران در بخش کشاورزی و ضرورت توسعه منابع آبی

رحمانی با ارائه آمارهای تکان‌دهنده‌ای از وضعیت کشاورزی استان مطرح کرد: سهم اشتغال بخش کشاورزی از ۲۴ درصد در سال ۹۷ به ۱۲.۸ درصد کاهش یافته، در حالی که میانگین کشوری بالای ۱۴ درصد است. این روند نشان از افول جدی این بخش مهم دارد.

وی بر لزوم تسریع در اجرای پروژه‌های بزرگ آبی تأکید و بیان کرد: ما باید سازه‌های آبی خود را طوری تکمیل کنیم که امکان بهره‌برداری از هزار و ۱۱۷ میلیون مترمکعب آب تخصیص‌یافته فراهم شود. پروژه‌هایی مانند سدهای تنگ سرخ، سرپری، آبریز باز، سقابه و پرشکفت باید با سرعت بیشتری به مرحله بهره‌برداری برسند.

استاندار همچنین بر تکمیل ۱۲ ایستگاه پمپاژ نیمه‌تمام (عمدتاً در شمال استان) و شبکه‌های آبرسانی دشت‌های جنوبی مانند دهدشت، باشت، گچساران و لیکک تأکید و اذعان داشت: تنها با تأمین آب پایدار در دهدشت می‌توان برای ۱۱ هزار نفر و در دهدشت غربی برای ۵ نفر اشتغال پایدار ایجاد کرد.

لزوم پیگیری مصوبات و نتیجه‌محوری جلسات

رحمانی بر ضرورت خروج از حالت گزارش‌محوری و حرکت به سمت نتیجه‌محوری تأکید کرد و گفت: باید بر موضوعات مشخص و حل‌نشده متمرکز شویم و آنها را یکی‌یکی با پیگیری مصوبات قبلی حل کنیم. نوشتن مصوبه بدون پیگیری، عملاً جلسات را بی‌نتیجه می‌کند. پیشنهاد وی برای جلسات آینده، اختصاص وقت بیشتر به موضوعات خاص و پیگیری مصوبات قبلی بود.

حمایت‌های دولت و ظرفیت‌های مالی

وی با اشاره به حمایت‌های خوب دولت از استان ابراز داشت: در بخش آب، سال گذشته با مصوبه هزار و ۳۰۰ میلیارد تومانی، عملکرد به  هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان (معادل ۱۵۶ درصد) رسید. امسال نیز ۳ میلیارد تومان مصوب شده که تاکنون حدود هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان آن جذب شده است. برای سال آینده نیز ۴ هزار میلیارد تومان و در سفر ریاست‌جمهوری ۹ هزار و ۲۵۰ میلیارد تومان برای حوزه آب استان پیش‌بینی شده است که نشان‌دهنده توجه ویژه دولت است.

اولویت‌های کلیدی و برنامه‌های آتی

استاندار در ادامه، اولویت‌های فوری استان را این گونه برشمرد: کاهش فوری فرسودگی شبکه: هدف باید کاهش ۱۰ درصدی (تا ۴۰ درصد) در سال آینده باشد. این کار می‌تواند یک انقلاب در حوزه آب استان ایجاد کند.

وی افزود:مدیریت انشعابات غیرمجاز: با شناسایی ۱۴ هزار مورد در سال جاری، باید برای سال آینده هدف‌گذاری بلندپروازانه‌تری داشت، نکته دیگر مدیریت پساب: این امر برای نجات سد کوثر و تأمین آب صنایع بزرگی مانند پتروشیمی ضروری است.

رحمانی در ادامه تاکیدکرد: تأمین آب مناطق عشایری: این قشر تولیدگر که سهم بزرگی در اقتصاد استان دارند، نیازمند توجه و تأمین زیرساخت آب هستند.تمرکز بر توسعه شهرک‌های صنعتی: با تأمین زیرساخت آب، برق و گاز در شهرک‌های متمرکز، هزینه تولید کاهش و رقابت‌پذیری افزایش می‌یابد.

وی در اداه تاکیدکرد: استفاده از ظرفیت دانشگاه: دانشگاه یاسوج باید به عنوان ناظر طرح سازگاری با کم‌آبی وارد شود و از خرد جمعی و علمی آن استفاده کنیم.

رحمانی در پایان افزود: با وجود همه اقدامات، شرایط ما هنوز بحرانی است. باید با نظارت دقیق، پیگیری مستمر و استفاده بهینه از همه ظرفیت‌ها، برای رفع تنش آبی و ایجاد توسعه پایدار در استان بکوشیم.

تصاویر تکمیلی در زیر آمده است:

انتهای خبر/