آینده سد شاهقاسم در هالهای از ابهام؛
سد شاهقاسم، از نماد آبادانی تا قهرمان خشکسالی
سد شاه قاسم، نگین آبی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد که روزگاری با حجم ۱۲ میلیون مترمکعبی، تأمینکننده آب ۱۵۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی و زیستگاه دهها گونه پرنده مهاجر و بومی بود، بهطور کامل خشکشده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «صبح زاگرس» سد شاه قاسم بعد از سالها پرآبی در آخرین ورزهای شهریورماه سال جاری به دلیل مسائل جوی کاملاً خشک شد و این مسئله در حالی است که این سد توسط چشمههای بالادست پر میشود و امروز به دلیل خشک شدن این چشمه این سد مخزنی به که بیشتر برای کشاورزی منطقه است خشکشده است.
در پی خشک شدن سد شاه قاسم که روزگاری نگین آبی استان بود، اکنون منظرهای تازه و غیرمنتظره رخ نموده است؛ جادهای بکر و زیبا که در بستر خشکشده سد پدیدار گشته و در میان کوهستانهای سر به فلک کشیده زاگرس، چشماندازی خیرهکننده آفریده است.
آینده سد شاهقاسم در هالهای از ابهام
این جاده طبیعی که پیشازاین زیرآب پنهان بود، با کاهش بیسابقه بارشها و خشکی کامل سد، خود را به نمایش گذاشته و به مسیری دیدنی برای طبیعت گردان و عکاسان تبدیلشده است.
گردشگران محلی میگویند پیادهروی یا رانندگی در این مسیر، تجربهای یگانه و حیرتبرانگیز از همزمانی ویرانی و زیبایی است.
هرچند خشک شدن سد شاه قاسم تهدیدی جدی برای زیستبوم و کشاورزی منطقه محسوب میشود، اما برخی کارشناسان گردشگری معتقدند میتوان با برنامهریزی مناسب، از این پدیده بهعنوان یک جاذبه گردشگری مسئولانه و آموزشی بهره برد تا اهمیت حفاظت از آب و تغییرات اقلیمی به بازدیدکنندگان یادآوری شود.
آیا بارانهای بهاری جان دوباره به مخزن میبخشد؟
بااینحال، مسئولان محیطزیست هشدار میدهند که تردد بیضابطه در این منطقه میتواند به ساختارهای خاکی آسیبزده و فرسایش را تشدید کند. آنها خواستار مدیریت سازمانیافته این مسیر، همراه با نصب تابلوهای هشدار و اطلاعرسانی شدهاند.
در کنار این جاده طبیعی، منظره کوهستانهای زاگرس و آسمان آبی استان، فرصتی استثنایی برای ثبت تصاویر خاطرهانگیز فراهم کرده است. به گزارش تسنیم، سد شاه قاسم این روزها با چهرهای دوگانه، هم نماد بحران آب و هم نشاندهنده تابآوری طبیعت در برابر تغییرات است
به گفته آرش مصلح، مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان، این سد که سال گذشته در همین زمان حدود ۵۰۰ هزار مترمکعب آب داشت، به دلیل کاهش بیسابقه بارشها در سال آبی جاری، اکنون مخزنی خالی دارد.
شاهقاسم، از نماد آبادانی تا قهرمان خشکسالی
این وضعیت، حیات پرندگان ارزشمندی چون حواصیل و مرغابی را در معرض تهدید جدی قرار داده و کشاورزی منطقه را با چالش مواجه کرده است.
مسئولان و کارشناسان تأکید میکنند این رویداد باید بهعنوان یک بیدارباش ملی برای بازنگری در الگوی مصرف آب، مدیریت منابع و حرکت به سمت کشاورزی پایدار در نظر گرفته شود.
این خشکی بیسابقه، فرصتی است برای گذار از آبیاری سنتی به سامانههای نوین، کشت گونههای کم آببر و اجرای برنامههای جامع برای استفاده از منابع جایگزین مانند بازچرخانی آب و جمعآوری آب باران.
آیا این سازه هرگز پرآب میشود؟
مسئولان یکی از راههای پر آب نگهداشتن این سد مخزنی در جنوب مرکز استان را انتقال آب رودخانه دشت روم به این سد میدانند، انتقالی که میتواند بهغیراز توسعه کشاورزی در این منطقه به توسعه مبحث گردشگری نیز کمک شایانی کند.
رودخانه دشت روم یکی از رودخانههای پر آب در منطقه بویراحمد است که انتقال آب این رودخانه به سد تنگ سرخ میتواند چرخه آب و به هدر نرفتن آن در این منطقه را به سرانجام برساند.
در همین راستا نیز در سفر رئیس دولت چهارم مسعود پزشکیان به استان 35 درصد از بودجه در نظر گرفتهشده از طرحهای عمرانی ریاست جمهوری به مبحث آب تعلق گرفت.
پشت پرده خشکیدن سد شاهقاسم
بر همین اساس در جریان دور نخست سفر ریاستجمهوری به استان کهگیلویه و بویراحمد، ۹۰۰۰ میلیارد تومان اعتبار معادل ۳۵ درصد از کل اعتبارات مصوب این سفر، به طرحهای آبی استان اختصاص یافت.
آرش مصلح، مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان، با اعلام این خبر گفت: این اعتبار پس از پیگیریهای فشرده در سطح استانی و ملی و طی جلسات متعدد، ازجمله نشست ۲۳ مهرماه در نهاد ریاستجمهوری، تصویب شد.
آیا سد شاهقاسم به روایت آب برمیگردد؟
وی افزود: مقررشده وزارت نیرو با همکاری سازمان برنامهوبودجه و سایر دستگاهها، طبق قوانین، توافقات صورت گرفته را اجرایی کند.
مصلح تأکید کرد: با تأمین این اعتبار، جهش فوقالعادهای در تکمیل پروژههای آبی استان رخ خواهد داد و بهرهبرداری از آنها، توسعه گستردهای را در پی دارد و استان را از تنشهای آبی موجود نجات خواهد داد. وی از همراهی دولت، وزارت نیرو، استاندار و نمایندگان مجلس در تصویب این طرحها تقدیر کرد
باید بدانیم که خشک شدن سد شاه قاسم میتواند آغازی برای فصل جدیدی در مدیریت آب و محیطزیست استان باشد، بهشرط آنکه باتدبیر، آگاهیبخشی و برنامهریزی، از این بحران پلی بهسوی آیندهای مقاوم در برابر خشکسالی ساخته شود.
