گروه: اخبار استان خبر: 199813 / تاریخ انتشار : 1400/12/25 ساعت : 21:40

واکاوی چالش های منطقه ویژه اقتصادی درگچساران

توجه به مزایا و معایب عرصه فعالیتی منطقه ویژه اقتصادی امریست که باید مبتنی بر شناخت کامل، تحقیقات کارشناسی شده، آینده نگری برای توسعه منطقه در کلیه ابعاد و عرصه های فعالیتی گچساران باشد.

به گزارش پایگاه تحلیل و اطلاع رسانی صبح زاگرس؛سید محمد قاضی نیا، مدرس دانشگاه در مطلبی نوشت:منطقه ویژه اقتصادی محدوده جغرافیایی معین در مبادی ورودی یا در درون کشور است که با هدف جذب سرمایه های داخلی و خارجی و همینطور به وجود آمدن عرصه فعالیت های تولیدی و تجاری برای افزایش صادرات کالا و ارائه بهینه خدمات جهت حضور فعال در بازارهای منطقه ای و بین المللی به وجود می آید.

 ارتقای سطح اشتغال و افزایش درآمد ملی، ورود تکنولوژی خارجی و دانش نوین مدیریتی، استفاده از ظرفیت‌های ترانزیتی منطقه به منظور حمایت و پشتیبانی از بخش تولید منطقه حوزه نفوذ و کشور، تلاش برای جلب و تشویق سرمایه‌گذاران برای اجرای طرح‌های سرمایه‌گذاری، عمرانی منطقه ویژه، گسترش و افزایش سطح خدمات فرهنگی، ورزشی، بهداشتی و درمانی برای ساکنان و در نهایت توسعه همه جانبه و پایدار منطقه ویژه با محوریت توسعه انسانی از جمله مزایای تاسیس منطقه ویژه اقتصادی است.

در ایران با توجه به ظرفیت های موجود در هر منطقه می‌توان سیاست‌های کلی در ایجاد و مدیریت مناطق ویژه اقتصادی اتخاذ کرد. این سیاست‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که در هر منطقه متناسب با نیاز آن، صنایع مربوطه شروع به فعالیت کنند.مناطق ویژه اقتصادی از حیث امتیازات و معافیت‌های گمرکی جهت واردات مواد اولیه، قطعات، ماشین‌آلات خط تولید و سایر موارد مصرفی واحدهای تولیدی و خدماتی مستقر در محدوده منطقه ویژه، مشابه مناطق آزاد تجاری صنعتی می‌باشند. در خصوص معافیت‌های مالیاتی، واحدهای مستقر در محدوده مناطق ویژه اقتصادی از ۵ تا ۱۳ سال از پرداخت مالیات معاف بوده. مناطق ویژه غالبا توسط بخش‌های تخصصی شامل شرکت‌های خصوصی، نهادهای عمومی غیردولتی و شرکت‌ها یا سازمان‌ها دولتی تخصصی اداره می‌شوند.

مجمع تشخیص مصلحت در روزهای اخیر ایجاد منطقه ویژه اقتصادی را در شهرستان نفتخیر گچساران در جنوب کهگیلویه و بویراحمد تصویب کرد .تاسیس منطقه ویژه اقتصادی با توجه به وجود ذخایر بزرگ نفت و گاز در این منطقه ،فرصت بی بدیلی برای توسعه این استان کم برخوردار ایجاد می کند. فراهم آوردن شرایط و امکانات برای بهره‌گیری از مزیت‌های نسبی در حوزه صنعت نفت و گاز  و صنایع پایین دستی گاز و پتروشیمی به منظور ایجاد ارزش افزوده ،افزایش صادرات و ایجاد اشتغال پایدار با تاسیس منطقه ویژه اقتصادی فرصتی است که مسئولان استان نباید از دست دهند.

در اواخر دولت احمدی نژاد بود که لایحه ایجاد منطقه ویژه اقتصادی گچساران برای طی کردن مراحل قانونی تقدیم مجلس گردید. مجمع تشخیص مصلحت در حدود اردیبهشت ماه ۱۴۰۰ ایجاد منطقه ویژه اقتصادی را در شهرستان گچساران در جنوب کهگیلویه و بویراحمد تصویب کرد.

برای ایجاد منطقه ویژه اقتصادی در گچساران تهیه مکان و ایجاد زیرساخت‌های لازم جهت حضور سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی برای ساخت صنایع پایین‌ دستی پتروشیمی، صنایع مختلط و صنایع نیمه‌سنگین نیاز است. از جمله زیرساخت‌ها و امکانات زیربنایی برای ایجاد منطقه ویژه اقتصادی

 ۱. وجود فرودگاه بین المللی

۲. جاده های ترانزیتی

۳. پایانه حمل و نقل کالا  و مسافری

۴. سایت انبار کالا

۵. وجود آب شیرین

در خصوص موارد فوق لازم به ذکر است فرودگاه گچساران هنوز در شرایط بین المللی شدن نیست. جاده های ترانزیتی همچون جاده چرام، گچساران، گناوه تکمیل نشده است. مناطق ویژه اقتصادی برحسب نوع فعالیت شامل منطقه ویژه اقتصادی انرژی، منطقه ویژه اقتصادی بندری و انبارداری، منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی، منطقه ویژه اقتصادی سنگ و مواد معدنی، منطقه ویژه اقتصادی برق و الکترونیک، منطقه ویژه اقتصادی معادن و فلزات، منطقه ویژه اقتصادی نساجی و دیگر موارد هستند.

شهرستان گچساران با دارا بودن آب و هوایی ۴ فصل و همچنین علاوه بر داشتن ظرفیت در عرصه های فعالیتی نفت، گاز، پالایشگاه و پتروشیمی در عرصه های کشاورزی، پرورش دام و طیور و نیز گردشگری پتانسیل های مطلوبی دارد و طی سالها و دهه های گذشته اعتبارات و هزینه های سنگینی در بخش کشاورزی و آب صورت گرفته است و پوشش های گیاهی و رونق کشاورزی در اکثر مناطق گچساران دارای شرایط مطلوب تر و متفاوت تر در مقایسه با منطقه ای همانند عسلویه(منطقه ویژه اقتصادی پارس) با آب و هوای گرم و خشک می باشد.

طرح های آبیاری به اراضی کشاورزی در مناطقی از شهرستان گچساران همچون  لیشتر، خیرآباد، امامزاده جعفر، دشت مور و سایر مناطق که طی سالهای گذشته ریل گذاری آن صورت گرفت هزینه های فراوانی داشته و هم اکنون مردم این مناطق چشم انتظار تکمیل این طرح ها برای رونق هر چه بیشتر کشاورزی هستند. به علاوه بر اساس همین چشم انداز رشد حوزه کشاورزی، مجوز شهرک های دامپروری نیز در مناطقی همچون خیرآباد اخذ شد. طبیعت، پوشش گیاهی و جاذبه های تاریخی در سرتاسر این شهرستان قابل مشاهده است.

از مسائل مطرح در گچساران می توان به حساسیت های اکولوژیکی موجود در محل احداث پروژه ها و آثار سوء بر محیط زیست ناشی از اجرای منطقه ویژه انرژی اشاره کرد که نیاز به مطالعات دقیق و کارشناسی شده به منظور شناخت کامل قبل از هر پیشنهادی و اخذ مجوزی خواهد بود. استقرار پرتعداد پتروشیمی ها و سایر بخش های عرصه فعالیتی نفت، گاز و پتروشیمی در شهرستان گچساران مراتع، باغ ها، شرایط کشاورزی را با افت کیفی و سیر نزولی مواجه می کند. پسماندها و آلایندگی ها نیز موجبات تاثیراتی بر سلامتی و نهایتا مهاجرت ساکنان مناطق شهرستان گچساران به شهرها و استان های اطراف خواهد شد.

 با توجه به اینکه تامین آب چندین واحد پتروشیمی و پالایشگاه و سایر نیروگاه ها و کارخانجات و صنایع وابسته به نفت، گاز و پتروشیمی نیز از اهمیت زیادی برخوردار است اینکه آیا امکان تامین آب از سدها علاوه بر مصارف کشاورزی و آب شرب مصرفی مردم و ساخت و ساز برای تامین چندین واحد پتروشیمی، پالایشگاه و نیروگاه بتواند تامین شود نیز یک موضوع پر اهمیت و قابل مطالعه قبل از هر گونه ارائه پیشنهاد جهت تعیین نوع فعالیت منطقه ویژه اقتصادی گچساران در عرصه انرژی است.

بنابراین باید به این نکته توجه داشت که قبل از هر گونه پیشنهاد و پیگیری برای تعیین عرصه فعالیتی منطقه ویژه اقتصادی گچساران، آثار نوع فعالیت بر محیط زیست ، میزان آلایندگی و سلامت مردم مد نظر قرار گیرد. به نظر می رسد نباید به این نکته اکتفا کرد که اگر از مزایای منطقه ویژه اقتصادی انرژی که استفاده از ماشین هایی با همان قیمتی که وارد می شوند، می باشد به سایر آثار سوء اجرای آن توجه نشود. در صورتی که پیش بینی شود که در یک شهرستانی منطقه ویژه اقتصادی انرژی احداث گردد علاوه بر تهیه امکانات اجرای آن می بایست برای کاهش حداکثری آثار سوء بر محیط زیست ، محیط اقتصادی سایر عرصه های فعالیتی، اجتماعی و فرهنگی و سایر بخش ها بسترها، آموزش ها و برنامه ریزی هایی تدوین گردد.

در نتیجه  عوارضی که در کوتاه مدت در اثر اجرای منطقه ویژه اقتصادی با عرصه فعالیتی انرژی ایجاد می شوند تغییرات در شکل خاک می باشد. از طرفی در بلند مدت بیشترین آلودگی ناشی از صنایع، آلودگی هوا و صدا خواهد بود که ورود آن به چرخه زیستی باعث آثار منفی بر تنوع زیستی، حیات وحش، گونه های گیاهی و کشاورزی خواهد شد. توجه به مزایا و معایب عرصه فعالیتی منطقه ویژه اقتصادی امریست که باید مبتنی بر شناخت کامل، تحقیقات کارشناسی شده، آینده نگری برای توسعه منطقه در کلیه ابعاد و عرصه های فعالیتی منطقه مذکور که کمترین آثار سوء بر محیط زیست، آلایندگی، مهاجرت مردم، صدا داشته باشد، در نظر گرفته شود.

 

انتهای پیام/

تبلیغات سروش زیر خبر
کلیدواژه
نظرات | 0 نظر
captcha
تمامی حقوق این سایت محفوظ و متعلق به “ صبح زاگرس” ما می باشد.